Yerel Yönetimler 2009 ders notları arasınav

UNİTE 1 YEREL YÖNETİMLER:

1. Merkezi yönetimlerde Köyler, Belediyeler, Büyük Şehir Belediyeleri İl özel idaresi vardır
2. Toplu halde yaşamak zorunda kalan insanların kendilerine elverişli gelen belli bir yörede yerleşip ortak çıkarlarını korumak ve ihtiyaçlarını gidermek üzere örgütlere denir.
3. Böylece doğal özelliği olan bu tür topluluklara komün adı verilir
4. Büyük kentlere metropol adı verilir. Ama daha büyük nüfus yoğunluklu kentlere megapolisdir.
5. Bu yönetimlerin denetimleri iç kendi aralarında dış başkası tarafından olmak üzere yapılır
6. Kendileri arasında ki kurdukları örgüt tarafından yapılırsa buna yönetsel denetim yâda hiyerarşik denir.
7. Parlamentosiyasal denetim, YargıHukuksal, TMBBİdari ya da Vesayet denetimi denir
8. Hiyerarşik Denetim: kamu kurumlarının kendi içinde yaptığı denetimdir
9. Vesayet Denetim: Kamu kurumlarının üzerinde başka bir kamu kurumunun yaptığı denetimdir
10. Merkezi Yönetim İlkesi hiyerarşik denetimi, Yerinden yönetim ise vesayet denetimini zorunlu kılar.
11. Yasalara uygunluk olarak Hukuki denetim. İhtiyaçlara göre olduğunu belirleyen denetim Yerindelik denetim.
12. Batı toplumlarında devlet önceleri piyasa sürecini rekabet mekanizmasının başarısız olduğu durumlarda Piyasa Başarısızlık Teorisi kamusal faaliyetlerin eleştirel yaklaşımı varsa Kamusal Başarısızlık Teorisidir.
13. Bu anlamda yerindelik denetiminin amacı olarak verimlilik etkinlik tutumluluk olarak yer alır..
14. Büyük şehir: Geniş bir yerleşim alanı, geniş sosyal ekonomik kültürel alan ve göç almasıdır.
15. Yerel yönetim bankaları Yerel Yönetimlerin kaynaklarını sağlamak amacıyla 1933 de kurumuştur. 1945 yılına kadar başarılı olup 1945 yılında iller bankası adını almıştır.

UNİTE 2 YEREL YÖNETİMLER NEDEN VARDIR?

1. Yerel yönetimler kendilerine ait bir yapısı ekonomisi vardır iç dinamikleri kendine özeldir.
2. Tarihsel sosyolojik kültür bakımdan merkezi yönetimi kurmuş ve iller ilçeler bucaklar nahiyeler taşra kurmuş.
3. Bağısı nedenlerden dolayı ayrı olarak yerel yönetimler kurmuştur. Kapitalist sosyalist ülkelerde yoktur.
4. Hukuksal olarak üretilen ve bunu dağılmasına ilişkin (merkezden ve yerinden ademi yönetim) vardır.
5. Siyasal merkeziyet TBMM tarafından yapılıp idari merkeziyetten büyüktür. Merkezi yetkilerinin doğrudan kullanılması yanı sıra bu yetkiyi uygulaması için gerekli organlara vermesi yetki genişliğidir.
6. Devlet sistemlerini el alırsak konfederasyonlar yasama yargı yürütme erkini kendisinde toplamış devletin bir birlik meydana getirmesidir. Savunma amaçlıdır.
7. Kuzey ırak gibi federe devletlerin kendi bağımsız ve uluslar arası yetkileri bulunmakta kendine ait ana yasa kurmuşlardır devlet içinde devlet olmaktadır. ABD de state ALMANYADA Landlar vardır.
8. Yerinden yönetim yetki merkeze ait ama yerine getirmesi için bölgesel denetimler söz konusudur.
9. Hizmet yerinden yönetim işlemlerin daha çabuk be aksamadan kırtasiyeciliği azaltmak için demokratik sistem
10. Mahalli yerinden yönetim komşuca ihtiyaçlarını görmek için belediye tarafından tanılan verilen hizmetin daha iyi ulaşmasını sağlamaktadır.
11. Yetkiler merkezden değil seçilen başkan tarafından yapılmaktadır ama birinci olarak yetkili validir. Kısaca merkezi yetki alanını kendi bünyesine devrederek kullanan kişi yada belediyedir.
12. Piyasa ekonomisinde üretilecek mal ve hizmetin miktar bileşimini piyasa belirler. Kamu ekonomisinde buna karşın aynı talepleri belirleyen siyasal taleplerdir
13. İlk görev olarak toplulukların ihtiyaçlarını mümkün olan en iyi şekilde karşılamak ekonomik yaklaşımdır.
14. Optimum kaynak kullanımı kamu ekonomisinde üretilecek mal hizmetin en etkin şekilde idareye vermedir.
15. Optimum kaynak için yayıldığı alan ve tercihlerin yansıtıla bilmesi önemlidir.
16. Marjinal maliyetler ile Marjinal fayda arasındaki fark en aza inmesidir.
17. Kısacası Optimum hizmet: belirli bir kamu hizmetlerinin en etkin olarak sunulan alan ya da miktar nüfus dur.
18. Hizmet kalitesi hizmet yayıldığı alan ve nüfus olarak tanımlanır.
19. Nüfus yoğunlunun atması sonucu kalabalıklaşma maliyeti de artmaktadır.
20. Hizmet yüksek miktar yüksek maliyet de yüksek olacağı için Marjinal hizmet maliyeti de artar.
21. Dışsallık üçüncü kişi veya kurumların bir mal hizmeti üretmesi ve tüketmesi sonucu ortaya çıkan faydadır.
22. Doğal tekel Optimum üretilen miktarı Marjinal maliyetin fiyata eşit olduğu noktada oluşur.
23. Hizmet alanını (Kişi başına gelir Nüfus yoğunluğu dışsallıklar üretim tekniği) belirler

UNİTE 3 YÖNETİMLER ARASI MALİ İLİŞKİLER

1. Literatürde mali tevzin mali uyuşum mali denkleştirme mali federalizim olarak tanımlanmıştır
2. Dar anlamda merkeze yerel ve federe devletlerin arasında bölüşümü ifade eder.
3. Geniş anlamda ise görev bölüşümü dolayısı ile gelir bölüşümü yer almaktadır.(TEVZİN)(mali denkleştirme)
4. Kimin ne kadar kaynak alacağı önemlidir. Bu yüzden merkez başlıca vergi alacaklısıdır.
5. Yönetimler arası mali ilişkilerin devletin düzenliyor olmasından kaynaklanan dengesizlikler yerel yönetimler için negatif dışsallık olmaktadır. Birimler bölgeler arası çıkan bu farklılıklar net mali fayda farklılıklaşmasıdır.
6. Eşitsizlikler bir bölgenin göç alması ve bu göçün yarattığı negatif dışsallıklar pozitif mali fayda zarar görür.
7. Klasik kamu maliyesinde eşitlere eşit muamele ilkesini esas alır. Yansıması vergi sistemi açısından görülür.
8. Merkezin yerel yönetimlerde bu dengesizliği yapmış olması buna tibeot etkisi denir. Her zaman değildir tabi.
9. Yönetimler arası merkeze ve yerel yönetim birimleri arasındaki ilişkiler planlıdır. Bunun uzantısı olarak idari mali vesayet ve denetim yetkisi vardır. Fakat geliri kendisinde toplayan merkez yerel yönetim fonks. Azalır.
10. Dikey mali ilişkiler uniter devlet sisteminde merkezi yönetim ve yerel yönetimler arası yukardan aşağı bir ilişki vardır. Etkin bir mali bölüşüm vardır bu amaçla kaynak aktarımı kolay yapılmaktadır.
11. Yatay ilişkiler aynı düzeydeki yönetim birimlerinin arasında ilişkilerdir. Yüksek gelirli yerlerde yüksek hizmet düşük kişilere düşük hizmet modeli olmak zorundadır. Bunun için yatay olarak bir denge sağlanmak zorundadır. Bu yüzden düşük gelirli yönetim birimlerine aktarılacak kaynak birimler arası denge sağlar.
12. Bireylerin ödedikleri vergiler ile hizmet faydasının arasında çıkan unsur mali bakiyedir.

UNİTE 4 YÖNETİMLER ARASI HİZMET BÖLÜŞÜMÜ

1. Kıstaslar iktisadi, tarihsel, sosyal kıstaslardır.
2. İktisadi kıstaslar yerindelik. Hizmetlerin halka en yakın birimce üretilmesinin maliyet azaltıcı ve artırıcı etkisi olduğu mantığına dayanmaktadır. Fayda maliyet alanı esas alınır. Yerel birim yetki sınırları gibi..
3. Dışsallık bilindiği üzere mal veya hizmetin üretim veya tüketiminde üçüncü kişilere olan olumlu veya olumsuz etkileridir. Kaynakların daha etkin tahsisi olumsuz bölgelerin birleşmesi içselleşmesi gerektirir.
4. Ölçek ekonomileri azalan maliyet durumuna göre değerlendiğinde arz oranlar birim maliyet düşüşü gözlemlenir. Üretim maliyet artarken ilave birim maliyet kişi başına maliyet düşmektedir.
5. Burada eğer büyük ölçekli üretime uygun bir mal veya hizmet varsa Tekel olur.
6. Ölçek ekonomisinin görevi optimal görev ve yetki alanı saptanmasında göz önüne alınması gereklidir.
7. İlke olarak ölçek büyüdükçe idari yetki sorumluluk alanı üretim yetki düzeyinin giderek büyümesidir.
8. Sosyal kıstas olarak bölgesel nitelikte bir hizmet idarenin elaman veya mali yetersizlikleri nedeniyle daha yüksek düzeydeki yönetim veya merkezi yönetimce yerine getirilebilir.
9. Konu olarak hizmetlerin bölünmesin konusunda en uygun yöntem hudutlar tekrarı olmaması ilkleri vardır.
10. Sağlık hizmetleri : Esas görev merkezi yönetime düşmekle beraber Yerel yönetiminde katkısı gerekir
11. Çevre koruma hizmetleri: Kirlilik ve korunması kamu ekonomisi sorunudur. Yerel yönetim denetim konusunda tam yetkiye sahiptir. Yasal yükümlülük yaptırım ona aittir.
12. Eğitim hizmetleri: yarı kamusal yarı yerel bağlantılıdır. İlkokul yerel yönetim alanına girmektedir.
13. Bölünmeyen Yerel görevler: İtfaiye zabıta sağlık kontrolleri imar plan düzenlemesi. Gibi görevlerdir.
14. Yarı kamusal özel görevler temizlik kanalizasyon hizmetleri yerel yönetimdedir.
UNİTE 5 YÖNETİMLER ARASI GELİR BÖLÜŞME
1. Dar anlamda gelir bölüşümü gördükleri hizmetlere göre yönetimler arasındaki gelir eşitsizliğini gidermek amacıyla dengeleyici ödemelerdir.
2. Geniş anlamda ise dene sağlayıcı işlemlerin yanında vergi benzeri kaynakların bölüşülmesi
3. Önemli olan aynı düzeyde bulunan yönetim birimlerinin fonksiyonlarına göre vergi kapasitelerinin doğru orantılı olup olmamasıdır.
4. Yönetimler merkezi yönetimin arz ettiğin mal ve hizmetlerin önemli bir kısmı zorunlu finansman tekniklerinden yararlanılarak olan vergilerle karşılanacaktır. Buna karşın yerel yönetimler arasında yararlanma vergileri niteliğinde ki yükümlülüklerin önemi daha fazladır.
5. Kalanlım harcı ve fiyatları uygulayarak finansmanı olanağının bulunmasıdır.
6. Vergilemede idari etkinlik ise her hangi bir verginin tarh ve tahsil için zorunlu olan reel kaynakların aza indirilmesi demektir. Bunun için vergi tabanının vergilemeyi yürüten birimin yetkili olduğu bölge içinde kalmasıdır.
7. İngiltere de yerel birimlerden biri olan townshiplerin ortaya çıkışı 7. yy kadar gitmektedir.
8. Gelir Bölüşümü Yöntemleri: Sınırsız vergileme, vergi kaynakları paylaşımı, hisse payı, ek oran, topla paylaştır, mali yardım bağış yöntemleridir.
9. Sınırsız vergileme: Yönetimlerin sonsuz vergi alma şekli vardır.
10. Vergi kaynakları paylaşma: emlak vergisi bazı satış vergileri ve ikamet vergisi yerel yönetime bırakıldı.
11. Hisse pay esası: Tek bir yönetim tarafından yönetilir. Yer esasına göre o yerdeki yönetim yararına gerçekleşir.
12. Ek oran: merkezi yönetimlerin kendi saptadığı vergi oranlarında yerel yönetimler için ek bir ilave konulması(munzam kesir) ve bu olay yerel yönetim yararına olmaktadır.
13. Toplayıp paylaştırma yöntemi: Tek bir merkezin toplayıp eşit olarak dağıtmasıdır ama mali bağımlısı kötüdür.
14. Mali yardımlar: Dünyanın her ülkesinde Sadece yerel merkezlerden karşılanamaz. Bu amaçla mali kapasitenin yetersiz olduğu durumlarda. Bağışlar kabul edilir.
15. Harcamalar gelirler yönetim arası transferler borçlanma gibi. Yönetim mali sistemleridir.
16. Yönetim Transferlerde 3 ana unsur dikey yatay eşitlilik ve dışsallığın azaltılmasıdır.
17. Gelir kaynakları ile harcama ihtiyaçları arasındaki eşitsizlikte dikey bozulur.
18. Aynı fonksiyonların yerine getirilmesi durumunda mali kapasitelerin farklılık göstermesi yatay eşitsizlik.
19. Koşullu bağışlar: özel amaçlı bağışlardır nerde kullanılacağı bellidir.
20. Karşılıklı bağış belli miktarı olan bağışlardır. Karşılıksız söz konusunda yerel yönetim katkısı istenmez.
21. Koşulsuz Bağışlar: yerel yönetime aktarılan tutarın kullanılmasında bir ön koşul sürülmez.

UNİTE 6 YEREL YÖNETİM FİNANSMAN KAYNAKLARI

1. Yerel yönetim finans kaynakları vergilerdir.
2. Genel tüketim vergisi:gıda maddelerini dayanıklı tüketim malzemelerini kapsayan genel satış Okturuva Vergisi
3. Özel tüketim vergisi:
4. Emlak vergisi: bina arazi gibi taşınmazlardan alınan vergidir. Bu emlak ta oluşan altyapı faydalanma vergisinin doğurmakta ve önemli gelir kaynağı olmuştur. Çünkü yöntemi karmaşık ve maliyetli olmasıdır.
5. Motorlu taşıtlar vergisi:
6. Meslek vergisi: yerel işletme veya işyeri vergisi adı altında çoğunlukla gelişmiş meslek sahiplerdir 1981-1987
7. Resim harç yükümlülükler: a) bu tür ödemeler yerel yönetimler için gelir yaratma potansiyeli olmaktadır. b) adil bir vergidir çünkü kullanan öder prensibi vardır. c) bu mal hizmetlerin israf edilmeden kullanılmasıdır.
8. Şerefiye değer artışı bayındırlık faaliyetleri içerisinde yerel yönetimle kamulaştırılarak değer artışı meydana gelen taşınmazdan alınan vergidir. Değer artışına orantılı yapılan imar hizmetlerinin finansmanına da katılmış olurlar.
9. Harcamalara katılım su koski gibi alt yapı tesislerinin gerçekleştirilmesinde tesislerden yararlanarak onlardan alınan harcama payı karşılığını ifade ederler.
10. Emlak gelirleri ise satış kira gibi değerlerden doğan gelirlerdir.
11. Borçlanma konusunda sınırsız yetkiye sahip değildirler. İktisadi ve siyasal sınırlamalar getirilmiştir. Engeller.
12. Yardım bağışlar: merkez yönetimin yerel yönetime yapılan mali transferlerdir. koruma destekleme amaç taşır.
13. Koşullu bağışlar belirli bir projenin veya merkezin yerel yönetimlerin belli bir amacı gerçekleştirmesi için verilir. Koşulsuz bağışlar ise kullanımı hakkında herhangi bir ön belirleme yapılmadan verilir.
UNİTE 7 UNİTER DEVLETLERDE YEREL YÖNETİMLER
1. Fransada 1789 bona parte tarafından yapılan yönetim reformları 19.yy komün olarak adlandırılan bugünkü belediye kökeninin oluşturan aşamadır.
2. Belediyeler , iller, bölgeler, diye ayrılır. Özel konumdaki yönetimler ilçeler bucaklar falan.
3. 1983 de kabul edilen yetkilerin transferi kanuna göre merkezi yerel yönetimler arasında görev ve yetkiler merkezi yönetimin sorumlulukları ile belediye il ve bölgenin sorumlulukları mümkün oldukça göz önünde net dağıtılır.
4. Belediyelerin olağan bölümünde hizmetleri idare gideri taşınır taşınmaz bakım masraf ulaşım harcamalar subyasyondur.
5. Dolaysız vergi biçimde alınan vergiler bina arsa oturma meslek %80 i bunlardır.
6. Dolaylı vergiler tescil elektrik vergisi gibi. Yerel vergilere örnekte emlak vergisi denebilir.
7. Mali yardımlar genel hizmet bölgeler arası farklılık giderme , kırsal alan kalkındırma, belediyeler yardımları, kamda değer telefi formu olmak üzere bağış yardım denir.
8. Diğer bankalarla rekabet halinde olan france bankası tarafından borçlanabilirler.
1. İtalyada belediyeler iller bölgelerdir. İller toprağın korunması planlama düzenleme alan düzenleme planı hazırlar.
2. belediyeler Devletin diğer yerel yönetim görev alanında olmayan tüm görevleri belediye sınırları içinde yapar.
3. Bütçe harcamalar vergiler mali yardım borçlanma bağışlar diğer kaynaklardır.1977 kdv konmuştur.
4. işgaliye vergisi motorlu araçlar vergisi tünellerden alınan vergiler özel imar vergileri oluşturmaktadır.vergiler %60 dır
5. Mali yardım bağışlar koşulsuz ortak fon ve bölgesel gelişme proje fonu Ortak fonu güçlü bir işsizlik vergisidir dağılımı esaslara göre yapılmaktadır. Sağlık fonu ve ulaşım fonu da vardır.
6. Borçlanmanın yasal sınırları vardır.
1. Japonyada ise 1943 de tokyo metropolitan olmuştur. 1947 yerel özerklik kanunu uygulanmasında sonra çekirdek kent sistemi adı verilmiştir. Sonra çıkan bir kanun 1995 Bölgesel yerinden yönetim kanunu. Kabul edilmişti.
2. Japonyada 2 yapılanma vardır belediye ve valilik hükümetin düzenlediği kentler ile çekirdek kentler normal olarak valilik üslendiği bazı görevleri yerine getirdiği için belediyelerden farklıdır. Yerel ve belediye dışında kalan özel belde adı verilen özel sistemli bölgeler için birlikler vardır ası bölgesel hizmet birlikleridir. Bunlar atık su çiftçi çöptür .
3. Görev ve yetkileri bölüşürken yerel yönetimler hijyen çevre koruma sosyal refah sosyal güvelik alanında etkilidir.
4. Kural olarak devlet otoyolları inşaat işleri merkezi yönetim tarafından yerine getirilirken bakım onarım işleri valilik tarafından yürütülür. Eğitim merkez yönetim belirler.
5. Bütçe harcamalar merkezi yönetim sadece savunma ve dış işleri alanında sorumluluk alıp diğer bütün işleri yerel yönetim yapmaktadır tabiki bunun ağır bir maliyeti vardır
6. Borçlanma Japonya için bir gelir kaynağıdır. Tahvil çıkararak borçlanan Japonya valilikler içişleri bakanının belediyeler valilikten izin alır. Tüm borçlar yerel yönetim gelirlerinin %15 i ve tüm yerel yönetim giderlerinin %9 u yükselmiştir.