türkiyenin coğrafi bölgeleri ve özellikleri

Türkiye'nin coğrafi bölgeleri, 6 Haziran - 21 Haziran 1941 tarihleri arasında Ankara'da toplanan Birinci Coğrafya Kongresi tarafından belirlenmiştir. Kongre ilk, orta ve lise müfredat programları ile ders kitapları, coğrafya terimleri ve coğrafî isimlerin yazılması, Türkiye Coğrafyası'nın ana hatları ve yerlerin adlandırılması üzerinde çalışmalar yapmak amacıyla toplanmıştı. Bu çalışmanın sonucunda Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrilmiş olması, dağların Anadolu'nun iç kesimlerini kıyılardan ayırması, iklim, ulaşım ve bitki örtüsü gibi kriterler dikkate alınarak Türkiye'nin coğrafi bölgeleri belirlenmiştir.Coğrafi bölgeleri oluşturan etkenler

Coğrafi bölgeler ve coğrafi bölgelerin sınırları belirlenirken şu etkenler dikkate alınmıştır;

Doğal etkenler

    * Konum
    * Yeryüzü şekilleri
    * İklim
    * Bitki örtüsü
Beşeri etkenler
    * Nüfus
    * Yerleşme
Ekonomik etkenler
    * Tarım ve hayvancılık
    * Sanayi ve madencilik
    * Ticaret
    * Turizm
Bölgeler ve bölümler
Doğal, beşerî ve ekonomik özellikler yönünden sınırları içinde benzerlik gösteren geniş alanlara bölge denir. Sınırları içinde benzerlikleri olan ancak bölgenin diğer yerlerinden farklı olan küçük alanlara ise bölüm denir. Birinci Coğrafya Kongresinde Türkiye coğrafi 7 bölgeye ve 21 bölüme ayrılmıştır.
    * Akdeniz Bölgesi:
        Antalya Bölümü, Adana Bölümü
    * Doğu Anadolu Bölgesi:
        Yukarı Fırat Bölümü, Erzurum - Kars Bölümü, Yukarı Murat - Van Bölümü, Hakkâri Bölümü
    * Ege Bölgesi:
        Ege Bölümü, İç Batı Anadolu Bölümü
    * Güneydoğu Anadolu Bölgesi:
        Orta Fırat Bölümü, Dicle Bölümü
    * İç Anadolu Bölgesi:
        Konya Bölümü, Yukarı Sakarya Bölümü, Orta Kızılırmak Bölümü, Yukarı Kızılırmak Bölümü
    * Marmara Bölgesi:
        Yıldız Bölümü, Ergene Bölümü, Çatalca - Kocaeli Bölümü, Güney Marmara Bölümü
    * Karadeniz Bölgesi:
        Batı Karadeniz Bölümü, Orta Karadeniz Bölümü, Doğu Karadeniz Bölümü
Akdeniz Bölgesi
Akdeniz Bölgesi
    Adana
    Kahramanmaraş
    Antalya
    Burdur
    Hatay
    Isparta
    Mersin
    Osmaniye
Doğu Anadolu Bölgesi
    Ağrı
    Ardahan
    Bingöl
    Bitlis
    Elazığ
    Erzincan
    Erzurum
    Hakkâri
    Iğdır
    Kars
    Malatya
    Muş
    Tunceli
    Van
Ege Bölgesi :
    Afyonkarahisar
    Aydın
    Denizli
    İzmir
    Kütahya
    Manisa
    Muğla
    Uşak
Güneydoğu Anadolu Bölgesi :
    Adıyaman
    Batman
    Diyarbakır
    Gaziantep
    Kilis
    Mardin
    Siirt
    Şanlıurfa
    Şırnak
İç Anadolu Bölgesi :
    Aksaray
    Ankara
    Çankırı
    Eskişehir
    Karaman
    Kayseri
    Kırıkkale
    Kırşehir
    Konya
    Nevşehir
    Niğde
    Sivas
    Yozgat
Marmara Bölgesi :
    Balıkesir
    Bilecik
    Bursa
    Çanakkale
    Edirne
    İstanbul
    Kırklareli
    Kocaeli
    Sakarya
    Tekirdağ
    Yalova
Bölgelerin isimlendirilmesi :
Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden dördüne komşu olduğu denizin adı verilmiştir (Akdeniz Bölgesi, Karadeniz Bölgesi, Ege Bölgesi, Marmara Bölgesi). Diğer üç bölge de Anadolu bütünü içindeki konumlarına göre adlandırılmışlardır (İç Anadolu Bölgesi, Doğu Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi). Türkiyenin yön isimlendirmesinde Doğu şark, Batı Garp, Güney Şimal, Kuzey Yıldız olarak adlandırılır.
Bölgelerde nüfus :
Türkiye’deki coğrafi bölgeler arasında nüfus miktarı ve yoğunluğu yönünden önemli farklar bulunmaktadır. Bu farklarin oluşmasında fiziki faktörler (iklim özellikleri, yerşekilleri, toprak özellikleri) ve beşeri faktörler (sanayileşme, tarım, yeraltı kaynakları, turizm, ulaşım) önemli rol oynarlar. Nüfusun en yoğun olduğu bölge Marmara Bölgesi en seyrek olduğu bölge de Doğu Anadolu Bölgesidir. Marmara'nın kalabalık bir nüfusa sahip olmasında İstanbul önemli bir rol oynar.
Bölgelerin özelliklerinden bazıları :
Türkiye'nin coğrafi bölgelerinin karakteristik özelliklerinden bazıları şöyle sıralanabilir:
    * Alanı en büyük bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
    * Alanı en küçük bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
    * En yüksek bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
    * En alçak bölge: Marmara Bölgesi
    * En uzun kıyılara sahip bölge: Ege Bölgesi
    * En fazla yağış alan bölge: Karadeniz Bölgesi
    * Yazın en sıcak bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
    * Kışın en ılık bölge: Akdeniz Bölgesi
    * En soğuk bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
    * Orman varlığı en zengin bölge: Karadeniz Bölgesi
    * Orman varlığı en fakir bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
    * Güneşlenme süresi en kısa bölge: Karadeniz Bölgesi
    * Güneşlenme süresi en uzun bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
    * Heyelanın en çok görüldüğü bölge: Karadeniz Bölgesi
    * Volkanizmanın en etkin olduğu bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
    * Seracılığıın en fazla geliştiği bölge: Akdeniz Bölgesi
    * Nüfusu en kalabalık bölge: Marmara Bölgesi
    * Nüfusu en az olan bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
    * İklim çeşitliliği en fazla olan bölge: Marmara Bölgesi
    * Enerji tüketimi en fazla olan bölge: marmara bölgesi
    * Maden zenginlikleri en fazla olan bölge: Doğu Anadolu Bölgesi