Organ Nakli & Organ Bağışı

ORGAN NAKLİ NEDİR?

Tedavisi mümkün olmayan hastalıklar nedeniyle görev yapamayacak derecede hasar gören organların yerine, canlı veya ölüden alınan yeni, sağlam organın

konularak hastanın tedavi edilmesine organ nakli denilir.

HANGİ ORGAN ve DOKULARIN NAKLİ YAPILMAKTADIR?

Ülkemizde nakli yapılan organlar; böbrek, karaciğer, kalp, akciğer, pankreas ve ince barsaktır.

Nakil yapılan dokular ise, kalp kapağı, kornea, kemik, kemik iliği, deridir.

Böbrekler sağ ve solda olmak üzere 2 tanedir. Dakikada 1 litre kanı süzerek vücudu zararlı maddelerden temizlerler. Ancak bir çok sebepten böbrek dokusu zarar görerek işlevini yapamaz hale gelebilir. Böbrek yetmezliğine bağlı ölümlerin %60 ını oluşturan kronik iltihabi durumda böbrekler fonksiyonlarını kaybederler.

Bu durumda böbrek nakli gerekir.

Kalp kasını tutarak harap eden hastalıklarda kalp görevini yapamamaktadır. Bu hastalar nakil olmaz ise çok kısa sürede hayatlarını kaybetmektedir ve ancak kalp nakli ile yaşamları mümkündür.

Karaciğer karın boşluğunun sağ tarafında yer alır. Karaciğer hücrelerinin tahrip olduğu, siroz, kronik sarılık, karaciğer kanseri gibi tıbbi tedavinin Başarısız kaldığı hastalıklarda karaciğer nakli tek çözüm olarak ortaya çıkmaktadır.

ORGAN BAĞIŞI NEDİR?

Kişi hayatta iken, serbest iradesi ile tıbben yaşamı sona erdikten sonra doku ve organlarının başka hastaların tedavisi için kullanılmasına izin vermesidir.

Organ bağışında bulunan kişinin organlarının hangi durumda ve nasıl alınacağı 2238 sayılı “Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanun” da açıkça belirtilmektedir.

2238 sayılı yasaya göre 18 yaşından büyük ve akli dengesi yerinde olan herkes organlarının tamamını veya bir bölümünü bağışlayabilir.


BAĞIŞLANAN ORGANLAR KİMLERE NAKLEDİLİR?

Organ alacak hastalar öncelikle Kan Grubu ve Doku Grubu uyumuna, yaş boy, kilo, cins, ırk, din, zengin fakir ayrımı yapılmaz.


ORGAN BAĞIŞI NEREYE VE NASIL YAPILIR?

Sağlık Müdürlüklerinde
Hastanelerde
Emniyet Müdürlüklerinde (Ehliyet alımı sırasında)
Organ Nakli yapan Merkezlerde
Organ Nakli ile ilgilenen Vakıf, Dernek... v.s. kuruluşlarda Organ Bağışı işlemi yapılabilir.


Organ Bağışında bulunabilmek için; Organ Bağışı Kartını 2 tanık huzurunda doldurup imzalamak yeterlidir.

Organ Bağışı yapanların, bu durumdan ailelerini de haberdar etmeleri daha sonra çıkabilecek problemleri önlemek açısından yararlı olacaktır.

Organ Bağışında bulunan kişilerin Organ Bağış Kartını daima yanında taşıması Organ Bağışı işleminin karışıklık ve gecikme olmaksızın yerine gerilmesini sağlayacaktır.

Kişi Organ Bağışından vaz geçtiği anda Organ Bağış Kartını taşımaktanvaz geçmeli ve bu kararını ailesine bildirmelidir.

ULUSAL ORGAN VE DOKU NAKLİ KOORDİNASYON SİSTEMİ

Ülkemizde Organ ve Doku Nakli hizmetleri, 1979 yılında yürürlüğe giren, 2238 sayılı “Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli hakkında Kanun” ile yürütülmektedir. Ancak, Organ ve Doku Nakli hizmetlerinin yürütülmesine dair yeni yasal düzenlemelere ihtiyaç duyulmuştur. Bu amaçla, “Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği” hazırlanmış ve bu yönetmelik 1 Haziran 2000 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Sağlık Bakanlığının koordinasyonunda ve denetiminde “Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi” kurulmuştur.

Ulusal Koordinasyon sisteminin yürütülmesi amacıyla Bakanlığımız Tedavi Hizmetleri genel Müdürlüğüne bağlı olmak üzere; Ankara da Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Merkezi (U.K.M.) ile Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya, Adana ve Kayseri illerinde Bölge Koordinasyon Merkezleri kurulmuştur.

Ülke genelinde herhangi bir hastanede Organ Bağışı gerçekleştiğinde görevli Organ Nakli Koordinatörleri Ulusal Koordinasyon Merkezine bildirmektedir. Bu Merkez, Donörün (verici) Organ ve Dokularının ülke genelinde nakil beklemekte olan hastalardan aciliyet ve organ uyumu kriterlerine göre en uygun hastanın bulunduğu Organ Nakli Merkezine gönderilmesini sağlamaktadır.


ORGAN NAKLİ KİMLERDEN YAPILIR?

Organ ve Doku nakli, canlıdan ve kadavradan olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilebilmektedir.

1-Kadavra Donör (verici): Trafik kazası, kurşunlanma, beyin kanaması v.b. nedenlerle yoğun bakımda tedavisi devam ederken, beyin ölümü denilen geri dönüşümsüz beyin hasarı gelişmiş hastaların organları bağışlandığı takdirde bunlar kadavra donör olarak tanımlanmaktadır.

Böbrek, karaciğer, pankreas, kalp, kalp kapakları, kornea kadavradan nakillerde kullanılmaktadır.

2-Canlı donör: Organ nakli gereken hastanın eşi veya yakın akrabaları doku, kan grubu v.b. uyum mevcut ise organ bağışında bulunabilmektedir. Bunlar canlı donör olarak tanımlanmaktadır.

Böbrek ve karaciğer canlıdan nakil yapılabilen organlardır.


ORGAN BAĞIŞININ DİNİ YÖNDEN SAKINCASI VAR MI?

Organ bağışının dini yönden sakıncası yoktur. Büyük dinlerin çoğu organ bağışını onaylamakta ve desteklemektedir.

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, 06.03.1980 tarih ve 396/13 sayılı kararı ile Organ Naklinin caiz olduğunu açıklamıştır.

1. Zaruret halinin bulunması, yani hastanın hayatının veya hayati bir organını kurtarmak için bundan başka çarenin olmadığının mesleki ehliyet edilmesi,

2. Hastalığın bu yolla tedavi edileceğine ilişkin doktor kararının olması,

3. Doku ve organı alınacak kişinin bu işlemin yapılmış olduğu sırada ölmüş olması,

4. Organ veya dokusu alınacak kişinin sağlığında buna izin vermiş olması veya hayatta iken aksine bir beyanı olmamak şartıyla yakınlarının rızasının sağlanması,

5. Alınacak organ veya doku karşılığında hiç bir şekilde ücret alınmaması,

6. Tedavisi yapılacak hastanın da kendisine yapılacak olan bu nakle razı olması gerektiği belirtilmektedir.


Yine aynı kararda “Organınızı vereceğiniz kişi yaptığı iyilik ve fenalıklardan kendisi sorumludur” denilmektedir.

Kuran-ı Kerim’ de de “Kim bir insana hayat verirse onun tüm insanlara hayat vermişcesine sevap kazanacağı” beyan olunmaktadır. (Maide Suresi, Ayet 32)




organ nakli nedir, organ bağışı nedir, nakli yapılan organlar, nakli yapılan dokular, organ bağışı nereye ve nasıl yapılır, organ bağış kartı, ulusal organ ve doku nakli koordinasyon sistemi, sağlık bakanlığı, kadavra donör, canlı donör, donör, kadavra verici, canlı verici, dini açıdan organ bağışı, organ bağışına dini bakış