CAN
Administrator
Uzman Üye
Üye No: 54
Cinsiyet: 
Mesleği: Diğer Meslek Dalları
Mesaj Sayısı: 5170
Nerden: Ankara
Puan: +5004/-3
|
 |
« : Kasım 11, 2008, 08:19:45 ÖS » |
|
Çocuklar Niçin Olumsuz Davranırlar
Çocuklar genellikle 3 sebepten dolayı olumsuz davranışlar sergilerler:
1. İlgi İhtiyacı:
İlgi, bir çocuk için temel ihtiyaçlardandır. Çocuk bu ihtiyacını meşru yollarla gideremediği zaman olumsuz davranışlarda bulunabilir. Bu sebeple onların arzu ettiği ilgiyi çocuğun olumsuz davranmasına gerek kalmadan belli dengeler içinde verebilmeliyiz.
İlgi İhtiyacı Bu Denli Yoğun Olabilir mi?
Çocuklardaki ilgi ihtiyacı, evrensel bir özellik taşır ve bu ihtiyaçlarını genellikle olumlu davranışları ile gidermeyi tercih ederler. Ancak yapıcı davranışları ile arzu ettiği ilgiyi göremeyen çocuk, olumsuz durumlarda bile olsa bu ihtiyacını karşılamaya çalışacaktır. Örneğin; yemeğini sorunsuz yediği zaman fark edilmeyen çocuğun ebeveyni, çocuğun ilgi ihtiyacını diğer zamanlarda karşılayamamışsa çocuk yemek esnasında taşkınlık gösterebilir.
Çocuklar her defasında aynı olumsuz davranışla ilgi elde edebileceklerini düşünerek sürekli olarak bu hatalı davranışı sürdürebilirler. Bu gibi durumlarda ( çocuğun amacının ilgi olduğunu düşündüğümüz zamanlarda ) çocuk olumsuz davrandığı zaman, onun davranışını fark ettiğimizi “ Şundan dolayı bu davranışını anlayamıyorum ” diyerek belirtmeli, ancak dil dökme veya ikna etme çalışmaları ile ilgi ihtiyacını o an gidermemeliyiz. İlgi ihtiyacı olan çocuğun hiç beklemediği zamanlarda bu ihtiyacının giderilmesi, hem olumsuz davranışlarının pekişmesini engelleyecektir, hem de çocuğun bu fıtrî arzusunu yani ilgi arzusunu gidermiş olacaktır.
Amacının İlgi Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Çocukların olumsuz davranışlarını inceleyerek amaçlarının ilgi olup olmadığını anlayabiliriz. Çocuğun olumsuz davranışı karşısında onu saatlerce ikna etmeyi tercih ediyorsak ve bu ikna sonucu, geçici olarak çocuk olumsuz davranışlara son veriyorsa, çocuğun amacı ilgidir ve bizim bu tepkimiz ile çocuk ilgiyi elde etmiş olur.
2. Güç:
Bazı çocukların karakteristik özelliklerinde var olan, diğer bazılarının ise çevre ile ilgili faktörler ile edindikleri güç öğesi, farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Bu tarz çocuklar kendilerini ifade aracı olarak güç öğesini kullanırlar. Gereksiz çatışmalar başlatırlar. Çocukların bu duygularını tatmin etmemek ve söndürmeye çalışmak için tahrik edici unsurları aza indirmek ve güç çatışmalarına girmemek gerekir.
Ebeveyn Güç Çatışması Karşısında Ne Yapmalıdır?
Öncelikle unutulmaması gereken şudur ki; herhangi bir çatışmaya evet demek, yani çocukla inatlaşarak dediğimizi kabul ettirmeye çalışmak, sonuç ne olursa olsun ebeveynin kaybettiği anlamına gelir. Sonuçta ebeveyn de kazansa, çocuk da kazansa ebeveyn kayıptadır.
Çatışmayı çocuk kazanırsa; çocuk gücünün hissedilmesinden haz duymuş olacak ve hemen her ortamda çatışma başlatıp dediğini kabul ettirmeye çalışacaktır. Yani çatışma sonucunda çocuğa, “aman ne halin varsa gör” demek veya “sen haklısın” tarzında yaklaşmak, çocuktaki çatışmaya girme davranışını pekiştirecek ve zamanla bu davranış alışkanlığa dönüşecektir. Dolayısıyla ebeveyn kaybetmiş olacaktır.
Çatışmayı ebeveyn kazanırsa; sonuçta ebeveynin gerek bedensel gücünü gerekse büyüklüğünü kullanarak dediğini kabul ettirdiğini ve dolayısıyla çocuğun kaybettiğini düşünelim. Bu durumda da çocuk o an ebeveynin dediğini yapmak zorunda kalsa bile içinde kin duyguları oluşabilecek ve bu kin duyguları farklı olumsuz davranışlarla kendini gösterebilecektir. Yine bu durumda da ebeveyn kaybetmiştir.
Olması gereken; çocuğun çatışma talebine hayır demektir. Bunun için ilk etapta çocuğa birkaç alternatif sunularak birini seçmesi istenebilir. Çünkü hayır demek, çocuğu tahrik eder, fakat alternatif sunulması, “senin tercihin önemlidir” bakış açısını oluşturur. Bunun dışında o an için her iki tarafın da dediğinin olmaması ve süre belirtilerek sorunun daha sonra konuşulacağının söylenmesi faydalı olacaktır. Unutmayın, sorun anında hiçbir sorun çözümlenmez. Küçük yaşlardaki çocuklar için ise çocuğun dikkatinin dağılması çoğu zaman yeterli olur.
3. İntikam:
Ebeveyn ile çeşitli sebeplerle ciddi sorunlar ( çocuğa göre ciddi ) yaşayan bazı çocuklar, bilinçaltında gizledikleri kin duygularını zamanla intikam hissine çevirebilirler. Ebeveynlerinin zayıf yönlerini keşfeder ve onları kasıtlı olarak üzmek isterler. Bu durumda ebeveyn her şeyden önce çocuğu ile kopmuş olan sevgi bağını kurmalı, sonrasında çocuğun olumsuz davranışlarına yoğunlaşmalıdır.
Acaba Sizden İntikam mı Alıyor?
Çocuğunuz rahatsız olduğunuzu bildiği halde birtakım davranışları kasıtlı olarak mı yapıyor? Siz sinirlendikçe veya üzüldükçe o mutlu mu oluyor? Öyleyse çocuğunuz ya bilinçli olarak ya da bilinçaltına gizlenmiş birtakım duygular nedeniyle sizden intikam alıyor olabilir. İntikam arayışındaki çocuk sevilmediğine inanır ve intikam duygusu taşıyan çocuk ile ebeveyni arasında sağlıklı bir sevgi bağı kurulamaz. Bu çocuklar kendilerini incinmiş gibi hissettiklerinden, muhataplarını da incitmek isteyebilirler. Özellikle ebeveynin rahatsız olacağı davranışlarda bulunurlar. Mesela; ebeveyn kızdığı halde gülmeyi tercih edebilirler. Bu şekilde davranırken “Ben intikam alıyorum.” Diye düşünmezler, fakat iç dünyalarında şekillenen öfke, bu tarz negatif davranışlara neden olabilir. Ebeveyn bu durumda sinirlenmemeli ve çocuktaki bu davranışın, nasıl davranacağını bilmemekten kaynaklanan bir umutsuzluk eseri olduğunu bilmelidir. İntikam arayışındaki çocuğa karşı ebeveyn kesinlikle sert tepkilerde bulunmamalıdır. Sert tepkiler inatlaşmaya ve aradaki ilişkinin tamamen bozulmasına sebep olabilir. Ebeveynin amacı, öncelikle aradaki duygusal bağı yeniden kurmaya çalışmak olmalıdır. Bunun için sıcak tepkilere ve samimi yaklaşımlara ihtiyaç vardır. Başlangıç için içten bir konuşma yararlı olacaktır. Aradaki sevgi ve saygı bağı bu şekilde kurulduktan sonra, intikam göstergesi olan negatif davranışlar ortadan kalkacaktır.
Evet ebeveynler! Çocuklarınızı dikkatlice gözlemleyip intikam amacı taşıyıp taşımadıklarını anlamaya çalışın. Sonrasında da sevgi dolu yaklaşımlarını onlardan esirgemeyin.
AKTOSUN YALÇIN, Yasemin; Problem Çocuk mu?, Gül Yurdu Yayınları - 2006 Türkiyenin En Büyük Eğitim Sitesi - www.edubilim.com |
