BEP DEĞERLENDİRME

Varolan Performans Düzeyi: Ayrıntılı değerlendirme sonuçlarına dayalı olarak hazırlanan, öğrencinin yapabildiklerini ve yapamadıklarını    tanımlayan özet ifadelerdir.

Performans Düzeyi İfadelerinde Yer Alması Gereken Bilgiler
Öğrenci Performans Düzeyi İfadelerinde;
      —akran grubu ile ilgili,
      —yapabildikleri ve yapamadıkları becerilere ilişkin,
      —eğitim programına katılım düzeyine ilişkin bilgiler yer almalıdır.

Öğrencinin Performans Düzeyini Yazarken Kullanılacak Bileşenler
   Özrün, eğitim programına katılımına etkisi,
   Özür nedeniyle gerçekleştirmediği beceri alanları,
   Öğretimsel amaçlara hizmet eden mantıksal ipuçları

Performans Düzeyi İfadesi Yazılırken İzlenmesi Gereken Kurallar
Performans düzeyi ifadeleri;
      —BEP’nin diğer öğeleri ile ilgili olmalı,
      —öğrencinin yapabildikleri ve yapamadıklarına ilişkin ifadeleri kapsamalı,
      —öğrencinin özrünün eğitsel performansına olan etkisini belirtmeli,
      —güncel bilgileri içermeli,
      —açık ve anlaşılır bir dille yazılmalı
Öncelikli olarak:
   Öğrenci için işlevsel olan ve sık kullanılan beceriler;
   Çeşitli ortamlarda gerçekleştirilen beceriler,
   Gözleyerek öğrenebileceği beceriler,
   Kendine güvenini artırmasını sağlayacak beceriler
   Önkoşul özelliği olan beceriler tercih edilmelidir



   İletişim ve sosyal beceriler
   İşlevsel akademik beceriler,
   Motor beceriler,
   Öz bakım becerileri,
   Bilişsel beceriler
   İş ve meslek becerileri


   Neden Yazılmalı?
   Yasal düzenlemeler,
   Özel gereksinimli öğrencilerin öğretimi üzerinde odaklaşabilmek,
   Performansındaki ilerlemeleri izlemek,
   İletişim için öğrenciden beklenilen davranışı açıklamak.
Uzun Dönemli Amaç Örneği
o   Beceri Alanı: Öz bakım
o   Performans düzeyi: Ayşe 4 yaşında anaokuluna devam eden zihin engelli bir öğrencidir. Ayşe ayakkabısını, çorabını, gömleğini çıkarabilmekte, ancak giyememektedir. Kaşık, çatal, bıçak kullanmakta zorlanmaktadır. Ellerini, yüzünü yıkar ve kurular. Saçını taramada, dişini fırçalamada, sabun kullanmada yetersiz durumdadır.
Ölçülebilir Yıllık Amaç
o   Ayşe çorabını, bağcıksız ayakkabısını, gömleğini bağımsız olarak giyer.
o   Ayşe bağımsız olarak yemeğini çatal, kaşık ve bıçak kullanarak yer.
o   Ayşe bağımsız olarak saçını tarar, dişlerini fırçalar ve sabunla ellerini yıkar.



o   Kısa dönemli amaçlar, öğrencinin var olan performans düzeyi ile uzun dönemli amaç arasında kalan ve daha kısa sürede kazandırılabilen alt amaçlardır.

o  Kısa dönemli amaçların yazımında dikkat edilecek öğeler:
      1. Öğrenciyi belirlemek
      2. Ölçülecek davranışı belirlemek   
      3. Davranışın hangi koşullarda gerçekleşeceğini açıklamak
      4.Kabul edilebilir davranış için ölçüt belirleme
Kısa Dönemli Amaçların Öğeleri
o   Birey: Amaçlar tek bir öğrenci için ve ismi ile ifade edilmeli.
o   İstenen ve beklenen davranışın tanımlanması, Davranışlar gözlenebilir ve ölçülebilir olmalı.
o   İstenilen davranışın hangi koşullar altında meydana geleceğinin açıkça belirtilmesi.(sözel ve yazılı istekler veya yönergeler, materyaller, gereksinim duyulan yardım düzeyi, çevresel ortam ve uyarlamalar...)
o   Kabul edilebilir davranış için ölçüt belirleme.

Amaçları Kolaydan Zora Sıralama
1.Edinim: Bir davranışın nasıl yapılacağını öğrenme süreci.
2.Akıcılık: Davranışın olağan hızıyla yapılması için izlenecek süreci kapsar.
3.Kalıcılık: Öğrencinin edindiği davranışı kendisinden bunu yapması söylenmeden de gerektiğinde yapmasıdır.
4.Genelleme: Öğrenilen koşullardan farklı koşullarda da davranışın yapılmasıdır.(Mekânlar arası, davranışlar arası, kişiler arası, malzemeler arası genelleme.)
5.Uyarlama: Değişen koşulların gerekliliğini yerine getirmek için davranışı değiştirmedir.

KAVRAM

   Kavramlar, benzer ve/veya ortak özellikleri olan nesne, olay, fikir ve davranışların oluşturduğu sınıflamaların soyut temsilcileridir. Kavramların gerçek hayatta tam karşılıkları yoktur, örnekleri vardır. Kavramlar, insanların duygu, düşünce ve hareket bütünlüğü içinde edindikleri tecrübeleri ile oluşurlar.
Kavramlar somut ve soyut (tanımlanmış) olarak incelenebilir;
Somut Kavramlar: Fiziksel özellikleri duyu organları ile algılanabilen kavramlardır. Somut kavramlar genellikle okul öncesi dönemde öğrenilmektedir.
Soyut (tanımlanmış) Kavramlar: Bazı kavramlar, kavramın nitelikleri ya da kavramlar arasındaki ilişkiler, objenin kendisi somut olarak gösterilerek açıklanamaz. Bu tür kavramların tanımlanması gereklidir.


Kavramın ilişkili (ayırıcı) nitelikleri, kavramın yapısında vardır ve kavramı tanımlar. İlişkili nitelikler, kavramın benzer özelliklerinin oluşturulmasında yardımcı olur.
Örneğin, “kare” kavramının ilişkili niteliği, karenin şeklidir.
Analiz yapılırken kavramın ilişkili ve ilişkisiz niteliklerini ayırmak güçleştikçe, kavramın çocuk tarafından öğrenmesinin de güçleşeceği düşünülmelidir.
İlişkisiz niteliklerin somut örneklerinin sunulması kavramın öğrenilmesini kolaylaştırır.
Kavram analiz edilirken ilişkisiz niteliklerin iyi belirlenmesi ve somutlaştırılması önem taşımaktadır
Örnekler
Kavram: Sarı
   İlişkili (Ayırıcı) Nitelik: Rengi
   İlişkisiz (Ayırıcı Olmayan) Nitelik: Farklı şekil, malzeme, büyüklük vb. araçlar (sarı kare, sarı lego, sarı kumaş, sarı mandal)

Kavram: 3
   İlişkili (Ayırıcı) Nitelik: Sayılan, görülen nesnenin üç tane olması
   İlişkisiz (Ayırıcı Olmayan) Nitelik: Farklı yerlerde, farklı şekillerle, farklı renklerle, farklı büyüklüklerde vb. yazılmış üç rakamı (Yazıyla yazılması, romen rakamıyla yazılması, kırmızı kalemle yazılması, küçük yazılması)
Örnek
   Kavram: Hayvan
   İlişkili nitelik: Canlı olması ve hareket etmesi
   İlişkisiz nitelik: Hayvanın cinsi, rengi, tüyü...
   Kavram: Evcil hayvan
   İlişkili nitelik: Evde yaşaması, evden beslenmesi, eğitimli olması, insanlara alışkın olması...
   İlişkisiz nitelik: Evcil hayvanın rengi, tüyü, cinsi, büyüklüğü...
   Kavram: Köpek
   İlişkili nitelik: Evcilleştirilmesi, havlaması, koklaması, kuyruk sallaması
   İlişkisiz nitelik: Küçük ya da büyük olması, türü...

Kavramın en üst basamağındaki ilişkili nitelik kavramı diğer basamakları için de geçerlidir. Sıralamadan aşağıya inildikçe kavramların ilişkili niteliklerinin sayısı da artmaktadır. Kavramın altında yer alan ilişkili nitelikler yukarıya doğru çıkıldıkça da ilişkisiz nitelik özelliği kazanmaktadır.
Kavramın Sunulmasına İlişkin Özellikler
   Kavramın Olumlu ve Olumsuz Özellikleri
Olumlu örnekler kavramı örnekler.Olumsuz örnekler ise kavramın örnek olmayanlarını örnekler.
Örnek: Kavram: Meyve
   Olumlu Örnekler: Elma, muz, karpuz, erik (meyve örnekleri)
   Olumsuz Örnekler: Papağan, masa, resim, patlıcan (meyve olmayan örnekler)
Kavram Örneklerinin Benzerliği
Kavramlar öğrenilirken benzer ve yakın örneklere yer verilmesi kavramın öğrenilmesini kolaylaştırır. Kavramı öğretirken ilişkisiz niteliklerin sistematik olarak farklılaştırılması gerekmektedir.
Örneğin, kırmızı kavramını öğretirken, iki farklı, üç farklı ve dört farklı renkte gruplar yapılır. Grubun içinde yer alan araçlar da kâğıttan, kumaştan, tahtadan yapılan araçlar olarak değiştirilir.
Örneğin, kırmızı kare-yeşil kare gibi. Daha sonra ilişkisiz niteliğinden boyut kısmını farklılaştırılır. Örneğin, büyük karton kırmızı kare-küçük karton sarı kare gibi. Daha sonra da kullanılan malzeme değiştirilir.
Örneğin, büyük tahta sarı kare- küçük kırmızı kumaş kare gibi.


   Beceri (sembolik olmayan bilgi): Bireyin sahip olduğu yeterliklerine dayalı olarak yapabileceği tahmin edilen veya yaptığı etkinliklerdir.
   Kavram (sembolik bilgi): Bireylerin ortak tepki vermesine yol açan ilişkili uyaranlardır.
   İçerik (beceri ve kavram)
   Analizi: Çocuklara güçlük yaratan yapıların daha kolay anlaşılabilen  parçalara ayrılmasıdır.

Beceri analizi, bir amacı (beceriyi) gerçekleştirebilmek için gerekli her bir davranışın ayrıntılı ve mantıklı olarak sıralanması ya da davranış zincirinin betimlenmesidir.
Beceri Analizinin Öğretime Katkıları
   Bilgi
   Öğretimin Bireyselleştirilmesi
   Öğretimi Kolaylaştırır
   Objektif Değerlendirme
   Tekrarlanabilirlik
   Beceri analizi yapıldığında en yüksek düzeyde bilgi sunmak mümkün olmaktadır. Öğretim basamaklarının beceri analiziyle belirlenmesi nedeniyle öğretim materyali küçük parçalar halinde sunulabilmektedir. Böylece öğretmen öğrenciye bilgiyi daha çabuk ve kesin olarak kazandırabilmektedir.
   Beceri analizinin yapılması öğretim basamaklarının oluşturulmasına hizmet etmesi nedeniyle öğrencilerin düzeyine göre öğretimin oluşturulmasını mümkün kılmaktadır.
   Öğretilmek istenen konuda beceri analiziyle belirlenen basamaklar öğrencinin bulunduğu düzeyi kolayca belirlememize yardımcı olduğu gibi öğretime nereden başlayacağımızın bilinmesine de yardımcı olur. Öğrenciler düzeylerine göre öğretim yapıldığında, daha kolay ve hızlı öğrenirler.
   Yapılan beceri analizi basamaklarıyla öğrencilerin göstermiş oldukları ilerlemeleri değerlendirmek ve kaydını tutmak mümkün olmaktadır. Bu da öğretmenin yanlılığını azaltmaktadır. Özellikle yetersizlikten ağır düzeyde etkilenmiş çocukların ilerlemeleri yavaş olabilmektedir. Çocukların ilerlemelerini ancak ayrıntılı beceri basamaklarında görmek mümkün olabilmektedir.
   Yapılan beceri analizleri başka öğretmenlerce tekrar uygulanabilme olanağı vermektedir. Beceri basamaklarına göre oluşturulan programlar başka okul ve öğretmenlerce kolayca uygulanabilir.