Arşimed Ve Matematik

"Arşimed, Sicilya'da saray çevresinde MÖ. 200 yıllarında doğmuş büyümüş bir matematikçidir. Babası da kralın matematikçisiydi ve bu yüzden Kral Hieron ile Arşimed dosttu. Arşimed'in Sicilya'daki mutlu günleri uzun sürmez. Bir süre sonra Kral Hieron ölür. Yerine genç ve tecrübesiz oğlu kral olur. Dünya'nın o sıradaki politik dengelerini gözardı eden oğlu Kartaca'nın tarafını tutar. Roma bunu cezalandırmak için bir donanmayı Sicilya Adasına gönderir. O sırada Kartaca ile savaşta olan Roma için bu kaçırılmaz bir fırsattır. Küçük bir adayı fethedecek ve askerlerine moral verecektir. Fakat donanma komutana Marcellius'u bir sürpriz bekliyordu. Çünkü Sicilya adasını askerler değil, matematikçi Arşimed koruyordu."

Roma donanması ilk önce karşısında Arşimed'in düzenlediği mancınıkları buldu. Bu uzun menzilli mancınıklarla gemilerinin dövüldüğünü gören Marcellius bu sefer karaya asker çıkararak yakın menzilli savaşı tercih etti, çünkü o zamanlar bu çeşit silahlar yerlerinde sabit dururdu ve uzun menzilli bir mancınık yakın dövüşte işe yaramazdı. Sicilya'nın silahlarının özelliğini tespit edip saldırı planını ona göre değiştirerek Marcellius yetkin bir komutan olduğunu gösteriyordu. Fakat bu mancınıkları Arşimed tasarlamıştı ve küçük değişikliklerle yakın dövüşte de kullanılabiliyordu.

Marcellius bu ilk saldırıda uğradığı şaşkınlıkla askerlerini geri çekmek zorunda kaldı. Bu Arşimed'in ilk sürprizi idi. İlerleyen günlerde surlara yaklaşan gemileri iplerle bağlayıp makara sistemleri ile denizin üzerinde kaldırıp kaldırıp suya vurmaktan, aynalarla gemilerin yelkenlerini yakmaya kadar pek çok "cinlik" uyguladı. Hatta Sicilyalı askerlerin Arşimed'in yarattığı etkiyi kullanarak savaşın yoğunlaştığı sıralarda surlardan aşağıya bir ip sarkıttığı ve Roma Donanmasının da Arşimed'in yine bir oyun peşinde olduğunu sanıp geri çekildiği kayıtlardadır.

Bir süre sonra bu bir tek adamın savunması karşısında donanmasının çaresiz kaldığını gören Marcellius komutanlarını toplar ve "bu ihtiyar matematikçiyi ne zaman yeneceksiniz?" diye sorar. Onun için Sicilya savunması, Sicilya askerleri yoktu. Karşısında bir tek matematikçi vardır.

Ve tek başına koskoca bir donanmayı parmağında oynatmaktadır. Marcellius şehre saldırarak alamayacağını anlayınca şehrin açlıktan teslim olmasını beklemeye başladı. Artık buna Arşimed'in yapabileceği bir şey yoktu. Sonunda şehir teslim oldu. Ve şehre dalan askerlerden birisi Arşimedi küllerin üzerinde bazı geometri problemleri ile uğraşırken buldu.
"O yaşlı matematikçi sen misin? Marcellius seni istiyor" dedi.
Arşimed 'de "Problemimi çözdükten sonra gelirim" diye askere diklenince asker de kılıcını çekti ve koskoca Roma askerine diklenen bu adamı öldürdü.

Anlatıldığına göre olaya çok üzülen Marcellius, Arşimed'e vasiyetine uygun bir mezar yapar. Ve onu saygın bir tören ile defneder. "


Matematiğin Aydınlık Dünyası/Sinan Sertöz / Tübitak yayınları